[Cách Chuyển Đổi Số Dạng Khoa Học Sang Số Thường Trong Excel: Hướng Dẫn Toàn Tập 2026]

Thời gian đọc ước tính: 12 phút

Những điểm chính

• Hiểu cơ chế: Excel tự động chuyển số có hơn 11 chữ số sang dạng khoa học (ví dụ: 1.23E+11) để tối ưu hóa hiển thị.
• Giới hạn độ chính xác: Excel chỉ lưu trữ độ chính xác đến 15 chữ số; các số thứ 16 trở đi sẽ tự động chuyển thành số 0 nếu không được định dạng là văn bản.
• Giải pháp định dạng: Sử dụng “Format Cells” với mã ‘0’ hoặc ‘Number’ để hiển thị đầy đủ chuỗi số dưới 15 ký tự.
• Giải pháp dữ liệu lớn: Dùng dấu nháy đơn (‘) hoặc hàm TEXT để bảo toàn các dãy số dài như số thẻ căn cước, thẻ tín dụng (trên 15 số).
• Công cụ nâng cao: Tận dụng “Text to Columns” hoặc Power Query để xử lý hàng loạt dữ liệu bị lỗi hiển thị.

---

Khi bạn nhập một dãy số dài hơn 11 chữ số vào một ô trong Excel (ví dụ: số tài khoản ngân hàng, mã vận đơn, hoặc số căn cước công dân), phần mềm sẽ tự động chuyển đổi dữ liệu đó sang định dạng ký hiệu khoa học (Scientific Notation).

Ví dụ: Bạn nhập 123456789012, Excel hiển thị 1.23E+11.

Số hiển thị dưới dạng ký hiệu khoa học trong Excel

Mặc dù giá trị thực tế trong ô tính vẫn được giữ nguyên (đối với số dưới 15 chữ số), nhưng cách hiển thị này gây khó khăn cho việc đọc và kiểm tra dữ liệu. Đối với các kế toán viên hoặc nhà phân tích dữ liệu, việc nhìn thấy toàn bộ dãy số là yêu cầu bắt buộc để đảm bảo tính chính xác.

Bài viết này sẽ hướng dẫn bạn chi tiết các phương pháp từ cơ bản đến nâng cao để chuyển đổi số dạng khoa học về dạng số thường, đồng thời giải quyết triệt để vấn đề mất dữ liệu đối với các dãy số siêu dài.

Tại Sao Excel Tự Động Chuyển Sang Dạng Khoa Học?

Trước khi đi vào giải pháp, bạn cần hiểu rõ nguyên nhân để chọn phương pháp xử lý phù hợp. Excel tuân theo hai quy tắc cốt lõi về hiển thị số liệu:

1. Quy tắc 11 chữ số: Nếu độ rộng cột không đủ hoặc số ký tự > 11, Excel chuyển sang dạng E+. Mục đích là giữ cho bảng tính gọn gàng.
2. Quy tắc 15 chữ số (Quan trọng): Theo chuẩn dấu phẩy động IEEE 754, Excel chỉ đảm bảo độ chính xác cho 15 chữ số đầu tiên. Nếu bạn nhập số 12345678901234567 (17 chữ số), Excel sẽ lưu trữ thành 12345678901234500. Hai số cuối bị mất vĩnh viễn và thay bằng số 0.

Do đó, cách xử lý sẽ khác nhau tùy thuộc vào độ dài dãy số của bạn.

Phương Pháp 1: Chuyển Đổi Bằng Tính Năng Format Cells (Cho Số < 15 Chữ Số)

Đây là phương pháp đơn giản và hiệu quả nhất khi bạn làm việc với các dãy số nằm trong khoảng từ 12 đến 15 chữ số. Cách này thay đổi giao diện hiển thị mà không làm thay đổi bản chất giá trị của ô tính.

Tình huống áp dụng: Bạn có một cột chứa các số lớn và muốn hiển thị đầy đủ từng chữ số thay vì dạng 1.45E+09.

Dữ liệu với các số ở dạng ký hiệu khoa học

Các bước thực hiện chi tiết:

1. Chọn vùng dữ liệu: Bôi đen toàn bộ các ô hoặc cột chứa các số đang bị hiển thị dạng khoa học.
2. Mở hộp thoại Format Cells:
   • Cách 1: Nhấn chuột phải vào vùng chọn, chọn Format Cells…
   • Cách 2: Sử dụng phím tắt Ctrl + 1.
   • Cách 3: Tại tab Home trên thanh Ribbon, tìm nhóm Number và nhấn vào mũi tên nhỏ ở góc dưới bên phải.

Nhấn vào biểu tượng mở rộng nhóm Number trên tab Home

3. Thiết lập định dạng:
   • Trong hộp thoại Format Cells, chọn tab Number.
   • Tại danh sách Category (bên trái), chọn Custom.
   • Trong ô Type (bên phải), xóa chữ “General” và nhập số 0.

Nhập 0 vào ô Type trong mục Custom của hộp thoại Format Cells

4. Xác nhận: Nhấn OK để áp dụng.

Kết quả: Toàn bộ các số trong vùng chọn sẽ hiển thị đầy đủ các chữ số.

Số dạng khoa học đã được chuyển đổi thành số thường

Lưu ý kỹ thuật: Bạn cũng có thể chọn Category là Number thay vì Custom. Nếu chọn Number, hãy nhớ thiết lập Decimal places về 0 để tránh xuất hiện các số thập phân không mong muốn (ví dụ: .00) ở cuối dãy số.

Phương Pháp 2: Điều Chỉnh Độ Rộng Cột (Xử Lý Lỗi Hiển Thị Đơn Giản)

Đôi khi, số liệu của bạn chưa đến 11 chữ số nhưng vẫn bị chuyển sang dạng khoa học hoặc hiển thị thành các dấu thăng #####. Nguyên nhân duy nhất là do độ rộng của cột quá hẹp, không đủ không gian để hiển thị hết dãy số.

Số hiển thị dạng khoa học do độ rộng cột quá nhỏ

Cách khắc phục:

1. Di chuyển con trỏ chuột đến đường biên bên phải của tiêu đề cột (ví dụ: đường kẻ giữa cột A và B).
2. Con trỏ sẽ chuyển thành biểu tượng mũi tên hai chiều.
3. Nhấn đúp chuột trái (Double-click): Excel sẽ tự động căn chỉnh độ rộng cột (AutoFit) vừa khít với nội dung dài nhất trong cột đó.
4. Hoặc bạn có thể nhấn giữ và kéo chuột sang phải để mở rộng cột thủ công.

Lưu ý: Phương pháp này chỉ có tác dụng hiển thị. Nếu số của bạn dài hơn 11 chữ số, Excel vẫn sẽ ưu tiên hiển thị dạng khoa học trừ khi bạn đã áp dụng Phương pháp 1 (Format Cells).

Phương Pháp 3: Chuyển Đổi Sang Dạng Văn Bản (Cho Số > 15 Chữ Số)

Khi làm việc với các dữ liệu đặc thù như:

• Số thẻ tín dụng (16 số).
• Mã IMEI điện thoại.
• Mã số định danh cá nhân/Căn cước công dân.

Bạn bắt buộc phải lưu trữ chúng dưới dạng Văn bản (Text). Nếu lưu dưới dạng Số (Number), Excel sẽ tự động làm tròn số thứ 16 trở đi về 0, gây sai lệch dữ liệu nghiêm trọng.

Cách 1: Thêm Dấu Nháy Đơn (‘) Thủ Công

Đây là cách nhanh nhất để sửa lỗi cho một vài ô dữ liệu lẻ tẻ.

1. Nhấp đúp vào ô cần sửa hoặc chọn ô và nhấn F2.
2. Di chuyển con trỏ về đầu dòng.
3. Gõ một dấu nháy đơn ' (nằm cạnh phím Enter trên bàn phím).
4. Nhấn Enter.

Số có dấu nháy đơn phía trước được hiểu là văn bản

Dấu nháy đơn ra lệnh cho Excel: “Hãy coi chuỗi ký tự tiếp theo là văn bản, không được tính toán hay làm tròn”. Excel sẽ hiển thị một tam giác màu xanh lá cây ở góc trên bên trái ô để báo hiệu đây là số được lưu dưới dạng văn bản.

Cách 2: Sử Dụng Tính Năng “Text to Columns” (Xử Lý Hàng Loạt)

Nếu bạn có một danh sách 10.000 dòng bị lỗi dạng khoa học, bạn không thể thêm dấu nháy đơn cho từng ô. Hãy dùng công cụ Text to Columns.

1. Chọn cột dữ liệu cần chuyển đổi.
2. Trên thanh Ribbon, vào tab Data > chọn Text to Columns.
3. Bước 1: Chọn Delimited > Nhấn Next.
4. Bước 2: Bỏ chọn tất cả các ô Delimiters (Tab, Comma…) > Nhấn Next.
5. Bước 3 (Quan trọng nhất): Tại mục Column data format, chọn Text.
6. Nhấn Finish.

Hành động này sẽ ép buộc Excel định dạng lại toàn bộ dữ liệu trong cột đó thành văn bản gốc, hiển thị chính xác từng con số.

Phương Pháp 4: Sử Dụng Hàm Excel Để Chuyển Đổi

Nếu bạn muốn tạo một cột mới hiển thị số đầy đủ từ cột dữ liệu gốc bị lỗi, các hàm xử lý chuỗi là lựa chọn tối ưu. Cách này giúp giữ nguyên dữ liệu gốc để đối chiếu.

Hàm TRIM (Loại bỏ khoảng trắng và định dạng lại)

Hàm TRIM thường dùng để xóa khoảng trắng thừa, nhưng nó cũng có tác dụng phụ hữu ích là chuyển đổi định dạng hiển thị của số.

Công thức:

=TRIM(A2)

Sử dụng hàm TRIM để hiển thị số lớn

Kết quả trả về là một chuỗi văn bản chứa đầy đủ các chữ số của ô A2.

Hàm TEXT (Kiểm soát định dạng chính xác)

Hàm TEXT mạnh mẽ hơn vì nó cho phép bạn chỉ định chính xác cách số liệu xuất hiện.

Công thức:

=TEXT(A2, "0")

Hoặc nếu bạn muốn định dạng mã số (ví dụ: 000001):

=TEXT(A2, "000000")

Hàm UPPER hoặc LOWER

Mặc dù nghe có vẻ vô lý vì số không có chữ hoa hay chữ thường, nhưng các hàm văn bản này sẽ ép buộc đầu ra trở thành định dạng Text.

Công thức:

=UPPER(A2)

Lưu ý quan trọng khi dùng hàm: Kết quả của các hàm này là Văn bản (Text). Bạn sẽ không thể thực hiện các phép tính tổng (SUM) hay trung bình (AVERAGE) trực tiếp trên cột kết quả này. Nếu cần tính toán, hãy dùng Phương pháp 1 (Format Cells).

Phương Pháp 5: Tự Động Hóa Với Power Query (Dành Cho Dữ Liệu Lớn)

Khi bạn nhập dữ liệu từ các tệp CSV, Text hoặc cơ sở dữ liệu SQL vào Excel, Power Query là công cụ tốt nhất để ngăn chặn việc chuyển đổi sang dạng khoa học ngay từ đầu.

1. Vào tab Data > Get Data > From File > From Text/CSV.
2. Chọn file nguồn và nhấn Import.
3. Trong cửa sổ xem trước, nhấn nút Transform Data (thay vì Load).
4. Cửa sổ Power Query Editor hiện ra. Tìm cột chứa số lớn.
5. Nhấp vào biểu tượng loại dữ liệu (thường là số 1.2 hoặc 123) ở góc trái tiêu đề cột.
6. Chọn Text từ danh sách thả xuống.
7. Nhấn Replace current nếu được hỏi.
8. Vào tab Home > Close & Load.

Dữ liệu sẽ được đổ vào Excel dưới dạng bảng (Table) và cột số đó sẽ được định dạng là Text, đảm bảo giữ nguyên 100% các chữ số gốc bất kể độ dài.

Khắc Phục Các Sự Cố Thường Gặp

Trong quá trình chuyển đổi số dạng khoa học sang số thường, người dùng thường gặp phải một số vấn đề phát sinh. Dưới đây là cách giải quyết:

Lỗi tam giác xanh (Number Stored as Text)

Khi bạn chuyển số thành văn bản, Excel sẽ cảnh báo bằng một tam giác nhỏ màu xanh lá cây ở góc ô.

• Cách tắt: Chọn vùng ô có lỗi > Nhấp vào biểu tượng dấu chấm than vàng hiện ra bên cạnh > Chọn Ignore Error.
• Tắt vĩnh viễn: Vào File > Options > Formulas > Bỏ chọn mục Numbers formatted as text or preceded by an apostrophe trong phần Error Checking rules.

Không thể tính tổng (SUM) sau khi chuyển đổi

Nếu bạn dùng hàm TEXT hoặc dấu nháy đơn, hàm SUM sẽ trả về 0.

• Giải pháp: Sử dụng hàm -- (hai dấu trừ) để ép số dạng text về dạng số trong công thức mảng, hoặc dùng hàm VALUE().
  • Ví dụ: =SUMPRODUCT(--(A1:A10)) hoặc =SUM(VALUE(A1), VALUE(A2)...).

Tệp CSV bị lỗi khi mở trực tiếp

Nếu bạn nhấp đúp vào file CSV, Excel sẽ tự động mở và ngay lập tức chuyển các số dài (như mã vạch) thành dạng khoa học và làm tròn 15 số. Khi bạn lưu lại file CSV đó, dữ liệu gốc sẽ bị hỏng vĩnh viễn.

• Giải pháp: Không bao giờ mở trực tiếp file CSV bằng cách nhấp đúp. Hãy mở một trang Excel trắng, dùng Data > From Text/CSV để nhập dữ liệu vào an toàn như hướng dẫn ở phần Power Query.

FAQ: Các Câu Hỏi Thường Gặp

1. Tại sao số thẻ tín dụng của tôi bị đổi 3 số cuối thành 000?
Đây là do giới hạn độ chính xác 15 chữ số của Excel. Khi bạn nhập 16 số, Excel chỉ nhớ 15 số đầu và thay số thứ 16 bằng 0. Để khắc phục, bạn phải định dạng ô là Text trước khi nhập dữ liệu, hoặc nhập dấu nháy đơn ' trước dãy số.

2. Làm thế nào để nhập số bắt đầu bằng số 0 (ví dụ: 090123…)?
Excel mặc định xóa số 0 ở đầu (leading zero). Để giữ lại, hãy định dạng ô là Text hoặc nhập '090123.... Ngoài ra, bạn có thể dùng Custom Format: nhập 0000000000 (số lượng số 0 tương ứng với độ dài mong muốn) vào ô Type.

3. Tôi có thể tắt hoàn toàn chế độ Scientific Notation trong Excel không?
Không có nút tắt toàn cục cho tính năng này. Tuy nhiên, bạn có thể thiết lập một template mặc định (Book.xltx) với toàn bộ các ô được định dạng là Text hoặc Custom Number để áp dụng cho các file mới.

4. Sự khác biệt giữa định dạng ‘General’ và ‘Number’ là gì?
‘General’ là định dạng mặc định, tự động chuyển sang dạng khoa học nếu số quá dài. ‘Number’ ép buộc hiển thị đầy đủ các chữ số và cho phép bạn tùy chỉnh số lượng chữ số thập phân, nhưng vẫn chịu giới hạn độ chính xác 15 chữ số.

Nguồn Tham Khảo

1. Microsoft Support – Giữ lại các số 0 đứng đầu và số có nhiều chữ số
2. IEEE 754 – Tiêu chuẩn tính toán dấu phẩy động
3. TrumpExcel – How to Write Scientific Notation in Excel
4. Hàm TEXT trong Excel – Hướng dẫn từ Microsoft

Việc nắm vững cách xử lý các con số lớn không chỉ giúp bảng tính của bạn chuyên nghiệp hơn mà còn đảm bảo tính toàn vẹn của dữ liệu quan trọng. Hãy lựa chọn phương pháp phù hợp nhất với tình huống cụ thể của bạn để đạt hiệu quả cao nhất trong công việc.