Sharing Knowledge - Creating Future

Tại sao phải dạy trẻ về lòng biết ơn

  |   Viết bởi : Gia Nam

Lòng biết ơn không chỉ đơn thuần là một biểu hiện của đạo đức, mà ngày nay lòng biết ơn còn là tác nhân tạo nên hạnh phúc của con người và đã được các nhà giáo dục coi như là một lĩnh vực nghiên cứu một cách nghiêm túc. Năm 2011, Đại hội đồng Liên Hợp Quốc đã thông qua nghị quyết mời các nước thành viên sử dụng hạnh phúc làm thước đo để đo lường phúc lợi của công dân và sử dụng điều này để xác định chính sách công.

 

Lòng biết ơn không chỉ đơn thuần là một biểu hiện của đạo đức, mà ngày nay lòng biết ơn còn là tác nhân tạo nên hạnh phúc của con người và đã được các nhà giáo dục coi như là một lĩnh vực nghiên cứu một cách nghiêm túc. Năm 2011, Đại hội đồng Liên Hợp Quốc đã thông qua nghị quyết mời các nước thành viên sử dụng hạnh phúc làm thước đo để đo lường phúc lợi của công dân và sử dụng điều này để xác định chính sách công.

Ngày càng nhiều nghiên cứu cho thấy mối quan hệ đáng kể giữa lòng biết ơn và hạnh phúc (Society for Personality and Social Psychology, 2013; Emmons, 2013; Emmons, 2008; Post and Neimark, 2007: 27-44; Wallis, 2005; Emmons and McCullough, 2003). Những người biết thể hiện lòng biết ơn không chỉ hạnh phúc hơn mà còn khỏe mạnh hơn, lòng biết ơn cũng rất quan trọng trong việc củng cố các mối quan hệ (Gordon, 2013). Lãnh đạo các tổ chức thực hành lòng biết ơn có thể mang lại lợi ích cho toàn bộ tổ chức (Kerns, 2016).

Nghiên cứu hạnh phúc có nguồn gốc từ tâm lý học tích cực do nhà tâm lý học tích cực Martin Seligman xây dựng lên với “mối quan tâm về cảm xúc tích cực như hạnh phúc, niềm vui, sự lạc quan thay vì quan tâm nhiều đến những cảm xúc tiêu cực: giận dữ, trầm cảm và thù địch như tâm lý học truyền thống” (Max, 2007). Seligman cho rằng mọi người hay bị nhầm lẫn giữa cuộc sống tốt lành và cuộc sống dễ chịu. Với 24 điểm mạnh tính cách, Seligman đã cung cấp một công thức cho cuộc sống tốt đẹp hơn (tình yêu học tập, lòng tốt, sự lạc quan, khả năng yêu và được yêu, hài hước,...).

Dunn và Norton (2012) cũng chỉ ra, những tác động có lợi của tiền sẽ giảm dần hoàn toàn sau mốc 75.000 đô la. Trầm cảm và những căn bệnh về tâm lý đã trở nên phổ biến và là một vấn đề lớn ở những người trẻ tuổi - thế hệ tương lai làm giàu cho đất nước. Và khi có lòng biết ơn, con người ta sẽ tăng sự hài lòng với chính mình và với cuộc sống (Watkins, Woodward, Stone & Kolts, 2003; Wood, Joseph & Maltby, 2008); cải thiện sức khỏe thể chất (Emmons & McCullough, 2003); cải thiện các mối quan hệ (Algoe, 2012). Ngoài ra lòng biết ơn trong trường học còn khiến học sinh tăng mức độ hài lòng đối với trường học(Froh, Sefick & Emmons, 2008) và thành tích học tập của học sinh được nâng cao (Froh, Emmons, Card, Bono & Wilson, 2011).

Chính vì thế, ngoài việc đầu tư cho một thế hệ tương lai thành công, chúng ta không thể bỏ qua yếu tố góp phần khiến cho trẻ cảm thấy hạnh phúc với những thành công mà trẻ đã cố gắng, nỗ lực đạt được. Lòng biết ơn chính là một liệu pháp mang tính bền vững, không chỉ tạo cho trẻ những đức tính tốt đẹp mà còn khiến trẻ cảm nhận hạnh phúc thật sự thông qua việc nhận thức được giá trị và trân trọng những điều mình đang có, đang nhận được từ người khác. Vậy thì làm sao để dạy trẻ về lòng biết ơn?

Hiện nay, liệu pháp mọi người hay sử dụng để giáo dục về lòng biết ơn: đếm phước lành và cuộc viếng thăm của lòng biết ơn. Lòng biết ơn trong trường học đã được Froh và cộng sự (2009) đặt nền móng dựa trên một thí nghiệm, chia làm 2 nhóm học sinh: nhóm 1 - được yêu cầu viết một lá thư bày tỏ sự biết ơn của mình đối với một người nào đó giúp học sinh mà học sinh chưa có dịp cảm ơn, sau đó đích thân đọc lá thư đó cho ân nhân nghe và chia sẻ trải nghiệm với các bạn trong nhóm. Nhóm thứ 2 - yêu cầu ghi lại và suy ngẫm về những sự kiện diễn ra hàng ngày. Kết quả của nghiên cứu chỉ ra rằng, học sinh của nhóm 1 có sự gia tăng về lòng biết ơn, gia tăng cảm xúc tích cực trong vòng 2 tháng theo dõi so với nhóm 2.

Còn đối với trẻ mầm non, dạy trẻ lòng biết ơn đơn giản là dạy trẻ biết nói “cảm ơn” bạn bè, thầy cô và ba mẹ khi được giúp đỡ, tặng quà  thông qua những hoạt động, trò chơi mà giáo viên cùng thực hiện và hướng dẫn trẻ...hay đôi khi là lòng biết ơn đối với thiên nhiên, môi trường - cái nôi nuôi dưỡng và để trẻ phát triển. Nhưng dù ở độ tuổi nào, đặc biệt là trẻ mầm non, muốn nuôi dưỡng và phát triển lòng biết ơn nơi trẻ, thì không chỉ cần những nhà giáo dục làm tấm gương cho trẻ mà còn cần các bậc cha mẹ đồng hành dạy trẻ lòng biết ơn, để trẻ nhận được niềm vui, niềm hạnh phúc thực thụ, ươm mầm và nuôi dưỡng cho đất nước một thế hệ tương lai thành công và hạnh phúc.


 

 

 

 

 

 

 

 

 

 



 

Nguồn:

Educating gratitude: Some conceptual and moral misgivings. University of Birmingham. 2003

Gratitude and Generosity: Two Keys to Success and Happiness. Brooklyn College of the City University of New York. 2014

Lòng biết ơn. Tâm lý học tích cực - Nhóm Cánh diều . 2018