Sharing Knowledge - Creating Future

Làm thế nào để dạy trẻ bền trí

  |   Viết bởi : Gia Nam

  Angela Lee Duckworth - nhà tâm lý học người Mỹ đã nói “Chúng ta cần phải bền trí để khiến những đứa trẻ trở nên bền trí hơn” trong bài ...

Angela Lee Duckworth - nhà tâm lý học người Mỹ đã nói “Chúng ta cần phải bền trí để khiến những đứa trẻ trở nên bền trí hơn” trong bài phát biểu về sự bền trí: sức mạnh của niềm đam mê và sự kiên trì được hơn 16 triệu lượt theo dõi trên Ted talk.

 

Qua kinh nghiệm giảng dạy của mình cùng với những nghiên cứu thực nghiệm, Angela Lee Duckworth khẳng định rằng “những gì chúng ta cần trong lĩnh vực giáo dục là sự thấu hiểu về học sinh và việc học tập dưới góc độ động lực và tâm lý”. Các cuộc thực nghiệm của cô cùng cộng sự được thực hiện ở nhiều nơi: học viện quân sự West Point, cuộc thi chính tả quốc gia, giáo viên mới vào nghề trong những môi trường khó khăn...và xem ai là người tiếp tục và ai là người thành công, với mục đích trả lời cho câu hỏi “ai là người thành công ở đây và tại sao?”. Trong tất cả các hoàn cảnh khác nhau có một yếu tố nổi bật báo hiệu sự thành công và ngạc nhiên là nó không phải là trí thông minh xã hội (social intelligence), hay một vẻ ngoài ưa nhìn, thể lực tốt, cũng không phải IQ cao mà đó là sự bền trí. Tài năng có tác động tới thành công, nhưng nỗ lực thì có tác động gấp 2 lần (Angela Duckworth, 2017). Điều này cũng đã được Cox (1962) nhắc đến yếu tố giúp đạt tới thành công, bao gồm sự kiên trì và nỗ lực, khi phân tích tiểu sử của 301 nhà sáng tạo và lãnh đạo nổi tiếng trên thế giới.

 

Sự bền trí được Angela Duckworth nhắc đến: bao gồm lòng đam mê và sự kiên trì để đạt tới một mục tiêu dài hạn. Bền trí nghĩa là có sức chịu đựng tốt, hướng tới tương lai, trong thời gian dài, không chỉ vài ngày hay vài tuần , vài tháng  mà trong nhiều năm liền, và luôn cố gắng làm việc để biến tương lai đó thành hiện thực. Bền trí nghĩa là sống như thể cuộc đời là một cuộc chạy marathon, chứ không phải một cuộc chạy nước rút.

 

Điều sẽ khiến nhiều người ngạc nhiên, đó là tài năng không khiến bạn trở nên bền trí hơn. Nhiều người tài năng không chịu kiên trì với những mục tiêu của họ. Sự bền trí thường không liên quan hay thậm chí tương quan nghịch với tài năng. Mà tư tưởng cầu tiến mới chính là chìa khóa của sự bền trí ở trẻ (Dr. Carol Dweck, Stanford University). Tiến sĩ Dweck cũng chỉ ra rằng khi trẻ đọc và học thì não bộ thay đổi và phát triển khi đối mặt với thách thức, có nhiều khả năng trẻ sẽ trở nên kiên trì hơn mỗi khi chúng thất bại, bởi chúng không còn tin rằng thất bại đó là vĩnh viễn. Vì vậy “tư tưởng cầu tiến” là một tư tưởng tuyệt vời cho việc xây dựng tính bền trí ở trẻ. Nhưng tư tưởng cầu tiến chưa phải là tất cả!

 

Theo Emmy Werner (1992) và Bonnie Benard (1991), trẻ em (người lớn) trong một gia đình, cộng đồng, trường học sẽ trở nên kiên trì hơn khi nhận được sự hỗ trợ hay giúp đỡ của người khác. Nếu những điều kiện trên không có trong cuộc sống của trẻ, thì đứa trẻ đó sẽ có một khoảng thời gian khó khăn trước khi gặt hái được thành công trong cuộc sống. Carol Dweck (2007, 2010) cũng chỉ ra rằng, số học sinh tin rằng nếu nỗ lực sẽ gia tăng trí thông minh nhiều hơn các học sinh có tư duy cố định và tin rằng trí thông minh là do di truyền. Tư duy của học sinh sẽ bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố, một trong số đó là tư duy của giáo viên. Khi giáo viên tin vào năng lực của họ, thì họ mới có thể dạy học sinh của mình cũng tin vào năng lực của bản thân để trở thành người thành công. Nếu tư duy của giáo viên cố định thì giáo viên sẽ tiếp tục đối xử và dạy học sinh theo một lối tư duy đó. Trong khi đó, vai trò của giáo viên ngày nay, càng trở nên quan trọng hơn bao giờ hết, giáo viên không đơn thuần là người truyền đạt lại kiến thức, kinh nghiệm của bản thân cho học sinh. Mà giáo viên là người hướng dẫn, cung cấp những gì học sinh cần để chúng có cơ hội học tập và phát triển như nhau. Tại một số trường học, để rèn luyện sự bền trí ở trẻ, học sinh được đặt vào những tình huống cần sự kiên trì và sẽ được đền đáp bằng những thành quả đạt được. Trong quá trình ấy, học sinh được đối mặt với một số thất vọng và học cách vượt qua sự thất vọng đó. Học sinh được trải nghiệm thất bại trong môi trường an toàn và sau đó học hỏi từ đó và thử lại: AVID (Advancement Via Individual Determination) là một can thiệp để chuẩn bị sẵn sàng cho những tân sinh viên đại học, được bắt đầu tại một trường trung học và 32 học sinh ở San Diego, AVID đã tác động đến hơn 700.000 học sinh ở 4900 trường và 28 tổ chức sau trung học ở 46 tiểu bang và quận Columbia. Với việc nâng cao kì vọng của sinh viên, nhờ hệ thống AVID họ sẽ vượt qua thử thách. Hay Big Brother Big Sisters dựa vào cộng đồng và trường học sẽ có các chương trình dạy kèm phù hợp với thanh thiếu niên từ 6-18 tuổi, chủ yếu dành cho các gia đình mẹ đơn thân và thu nhập thấp. Với mục tiêu là giúp người trẻ đạt được tiềm năng của mình thông qua sự hỗ trợ sự hỗ trợ từ một người cố vấn với vai trò như một người bạn, cùng tham gia các hoạt động và hỗ trợ thanh thiếu niên dựa trên tinh thần tôn trọng. Năm 2008, Big Brother Big Sisters đã hỗ trợ được 255.000 người trẻ tại 470 cơ quan trên toàn quốc.

 

Vai trò to lớn của sự bền trí đối với cuộc sống, thành công, sự hạnh phúc của trẻ là điều đã được minh chứng bởi thực tế và các hoạt động thực nghiệm từ các nhà khoa học, tâm lý và giáo dục học. Tuy nhiên, làm thế nào để dạy trẻ sự bền trí vẫn là một câu hỏi lớn chưa có lời giải thích cụ thể, và đang được các nhà khoa học tiếp tục nghiên cứu, tìm hiểu. Nhưng trên hết, để đảm bảo một môi trường tư duy tích cực và nuôi dưỡng sự bền trí ở trẻ. Thiết nghĩ cần có sự kết hợp của các bên: ban giám hiệu, giáo viên, các nhân viên ở trường, gia đình, cộng đồng trở thành những tấm gương về sự “bền trí”. Để đảm bảo mục tiêu thời đại - không có bất cứ trẻ em nào bị bỏ lại phía sau.







 

Nguồn:

The power of passion and perseverance. Angela Lee Duckworth. Ted talk. 2017

Expecting All Students and Educators to Use the Hearts and Minds Well. Martin Krovetz. 2016