Sharing Knowledge - Creating Future

Dạy học sinh mầm non về môi trường

  |   Viết bởi : Gia Nam

Môi trường thiên nhiên không chỉ là người mẹ nuôi dưỡng tâm hồn trẻ nhỏ, mà còn là người thầy dạy cho trẻ những bài học “sinh tồn”, kích thích những giác quan, nuôi dưỡng sự tò mò, hứng thú đối với thế giới xung quanh, là nền tảng của một tâm hồn nhạy cảm với thiên nhiên, một tư duy sáng tạo và trí tưởng tượng phong phú.

Môi trường thiên nhiên không chỉ là người mẹ nuôi dưỡng tâm hồn trẻ nhỏ, mà còn là người thầy dạy cho trẻ những bài học “sinh tồn”, kích thích những giác quan, nuôi dưỡng sự tò mò, hứng thú đối với thế giới xung quanh, là nền tảng của một tâm hồn nhạy cảm với thiên nhiên, một tư duy sáng tạo và trí tưởng tượng phong phú.

Trong một nghiên cứu được công bố trên trang Viện Hàn Lâm Khoa Học Quốc Gia Mỹ vào tháng 5 năm 2015. Một nhóm các nhà nghiên cứu phát hiện ra rằng những đứa trẻ từ 7 đến 10 tuổi, được tiếp xúc với thiên nhiên với mức độ cao (ở nhà, trường học, và trong khi đi lại) đã làm tốt hơn các bài kiểm tra về nhận thức. Lợi ích môi trường mang lại cho trẻ, được thể hiện cụ thể hơn trong cuốn sách Xây dựng cuộc sống: Thiết kế và tìm hiểu sự kết nối giữa con người và thiên nhiên (Island Press, 2005), Tiến sĩ Stephen R. Kellert của Đại học Yale, tổng hợp nhiều thập kỷ nghiên cứu về lợi ích của trẻ em chơi ngoài trời. Ông kết luận: “Chơi cùng thiên nhiên, đặc biệt trong giai đoạn quan trọng của thời thơ ấu, dường như là thời điểm đặc biệt quan trọng để phát triển năng lực sáng tạo, giải quyết vấn đề, phát triển cảm xúc và trí tuệ.” Một nghiên cứu của Viện nghiên cứu Hoa Kỳ, cho thấy các sinh viên nhận các chương trình giáo dục ngoài trời kéo dài một tuần cho kết quả: “Tăng 27% trong việc nắm vững các khái niệm khoa học, tăng cường kỹ năng hợp tác và giải quyết xung đột; gia tăng lòng tự trọng; gia tăng hành vi môi trường tích cực; gia tăng khả năng giải quyết vấn đề; động lực học tập và hành vi trong lớp học.”

Môi trường thiên nhiên quan trọng với sự phát triển của trẻ như vậy, nhưng hiện nay vấn đề môi trường đang được đặt ở tình trạng “báo động” trên toàn cầu. “Trái đất sẽ đi về đâu?” là câu hỏi thường trực trong các hội nghị cấp cao về biến đổi khí hậu. Vừa qua, Ủy ban Liên chính phủ về Biến đổi khí hậu (IPCC) đã có báo cáo đặc biệt về tác động khi nhiệt độ toàn cầu tăng 1,5 độ C và điều này chỉ có thể tránh bằng sự quyết liệt của các quốc gia trong vấn đề bảo vệ môi trường, vì thời gian không còn dài (IPCC, 2018). Theo Unicef, Việt Nam là quốc gia xếp thứ 6 chịu ảnh hưởng nặng nề do biến đổi khí hậu gây ra, diễn biến thời tiết ngày càng phức tạp cùng với các vấn đề ô nhiễm môi trường không khí, ô nhiễm môi trường nước...Đối tượng đặc biệt bị ảnh hưởng bởi những biến đổi khí hậu, ô nhiễm từ môi trường, không ai khác ngoài trẻ em.

Trẻ cần môi trường thiên nhiên và chính thiên nhiên cũng cần và đòi hỏi trẻ phải có trách nhiệm trong việc xây dựng và bảo vệ môi trường. Chính vì vậy, để trẻ hiểu và có trách nhiệm với môi trường, không thể thiếu những sự chỉ dẫn và những hành động bảo vệ môi trường cụ thể đến từ cha mẹ, thầy cô, những người xung quanh trẻ.

Theo Waldorf Education, chương trình giảng dạy ngoài trời thường bao gồm các chương trình mầm non của Forest and Farm, vườn trường và nghiên cứu làm vườn ngoài trời, quan sát khoa học và công việc môi trường, trải nghiệm cắm trại và đi bộ đường dài, chơi ngoài trời miễn phí và nhiều cơ hội cho các lớp học ngoài trời trong các môn học khác. Trẻ em thường có các chuyến đi thực địa tập trung vào các hoạt động ngoài trời và khuôn viên trường học, ngay cả ở các thành phố lớn, ưu tiên vào không gian xanh. Đây là một cách khác trong đó sư phạm Waldorf cố gắng giáo dục trẻ mầm non - nhận thức, sáng tạo và xã hội - để truyền cảm hứng cho tình yêu học tập suốt đời và giúp học sinh của chúng ta đóng góp cho thế giới một cách có ý nghĩa. W.James - nhà triết học, tâm lý học người Mỹ, đã từng nói: “Thường, ta chỉ nhận thức được những cái gì ta đã nhận thức trước. Bởi vậy, muốn cho ta để ý đến một vật nào và nhận thức được nó một cách đầy đủ, chẳng những vật ấy phải có mặt trước giác quan ta, mà nó cần phải có mặt sẵn trong trí tưởng tượng của ta”.

Chính vì thế, muốn dạy trẻ về môi trường, trước tiên chúng ta cần vun đắp tình yêu của trẻ bằng việc để trẻ gần gũi, sống, học tập, vui chơi trong môi trường tự nhiên. Được “ôm ấp và nuôi dưỡng” trong lòng mẹ thiên nhiên, trẻ sẽ cảm nhận được tầm trọng quan, trân quý những món quà mà thiên nhiên ban tặng. Từ đó, trên cơ sở về sự gần gũi và hiểu biết của trẻ về thế giới tự nhiên, về những nhu cầu của từng loại cây, loại hoa, trẻ dần hình thành ý thức trách nhiệm với môi trường, từ đó sẵn sàng hành động để bảo vệ những gì các em cho là đúng đắn. Ngoài ra, giáo dục xanh giúp trẻ hiểu được tác động của con người đối với thiên nhiên, trẻ sẽ được tạo những thói quen tốt: từ việc tái chế, phân loại rác, từ chối việc sử dụng nilon đến việc trồng và chăm sóc cây xanh.

 

 

 

 

 

 

 

Nguồn: https://blog.waldorfeducation.org/2016/04/outdoor-ed-beyond-environmentalism/