Sharing Knowledge - Creating Future

100 Ngôn ngữ của trẻ trong phương pháp giáo dục Reggio Emilia

  |   Viết bởi : Gia Nam

“ Trẻ nói: Không hề. Một trăm đang ở nơi đây…” Đây là một câu thay lời trẻ nói trong bài thơ mà Loris Malaguzzi - người sáng lập ra phương pháp giáo dục Reggio Emilia sáng tác,  nói về 100 ngôn ngữ của trẻ, thông qua đó thể hiện niềm tin vào khả năng của những đứa trẻ “có nhiều cách nhìn, có nhiều cách thể hiện” những suy nghĩ, cảm xúc, ý tưởng của chúng.

“ Trẻ nói: Không hề. Một trăm đang ở nơi đây…”

Đây là một câu thay lời trẻ nói trong bài thơ mà Loris Malaguzzi - người sáng lập ra phương pháp giáo dục Reggio Emilia sáng tác,  nói về 100 ngôn ngữ của trẻ, thông qua đó thể hiện niềm tin vào khả năng của những đứa trẻ “có nhiều cách nhìn, có nhiều cách thể hiện” những suy nghĩ, cảm xúc, ý tưởng của chúng.

Giáo viên Reggio không trực tiếp đưa ra chỉ dẫn, hay câu trả lời đúng hay sai cho trẻ, mà khơi dậy sự tò mò trong trẻ để từ đó trẻ tự tìm kiếm kiến thức và xây dựng các mối quan hệ. Trong lớp học của trẻ Reggio có rất nhiều tranh ảnh và sách. Nếu tình cờ bạn bước vào một lớp học Reggio, bạn sẽ ngạc nhiên bởi nó giống như một viện bảo tàng với những tác phẩm nghệ thuật của trẻ hay đôi lúc là một khu vườn tự nhiên với vô số cây cối, cùng những động vật, hoa lá do chính trẻ tạo ra từ những vật liệu khác nhau. Tuy nhiên, để hướng dẫn trẻ thực hiện những hoạt động sáng tạo đó cũng không hề đơn giản, giáo viên tại Reggio chia sẻ: “nhìn, chạm, xoay, ngửi, nghe, lắc, nâng, cân, tìm kiếm các từ ngữ khác để mô tả về vật liệu cho trẻ rất cần thiết...Bọn trẻ thường bắt đầu hành trình khám phá vật liệu theo nhiều cách khác nhau, một số say sưa, một số nghiêm túc như nghiên cứu khoa học, một số khác có chút ngạc nhiên, một số lại tỏ ra vô cùng hào hứng như kiểu phải làm ngay lập tức. Đây là cách dễ dàng tạo mối liên hệ giữa trẻ và những vật liệu học tập. (Vecchi & Giudici, 2004).

Giáo viên tạo ra môi trường cho trẻ tương tác với các vật liệu theo nhiều cách. Các vật liệu được chọn là đồ dùng học tập của trẻ luôn có nhiều màu sắc, đến từ tự nhiên và là đồ tái chế.

  • Các nguyên liệu tự nhiên: lá khô, quả, hạt giống, hoa, kết hợp với đất sét, ánh sáng và hạt, những nguyên liệu này không có một hình dạng cố định, kích thích những đứa trẻ tạo ra những sản phẩm mà chúng muốn.

  • Vật liệu tái chế: một trong những vật liệu quan trọng nhất: ống, dây, bánh xe đạp, lưới cá, dây điện, bộ phận máy tính, máy fax, bàn phím máy tính, chai nhựa, chai thủy tinh...được cung cấp từ các trung tâm tái chế, giúp cho trẻ có thêm nguyên liệu để sáng tạo.

  • Nguyên liệu tạo nên màu sắc đa dạng: bút màu, giấy vẽ, bảng vẽ và cát. Các nguyên liệu cùng với sự kết hợp khác nhau, trên những chất liệu khác nhau giúp phát triển khả năng cảm thụ màu sắc của trẻ.

Những nguyên liệu đa dạng trong các lớp học Reggio chính là điều kiện cho trẻ có cơ hội thể hiện khả năng bản thân, mà trẻ không bị giới hạn. Song, điều này vẫn chưa đủ để tạo nên một môi trường mà trẻ có thể sáng tạo đến 100 ngôn ngữ. Trẻ kết hợp các nguyên liệu đa dạng cùng với sự tôn trọng khả năng của trẻ và niềm tin có được khi trẻ làm việc cùng người khác trong môi trường Reggio, những yếu tố này đã khích lệ trẻ “nói” về suy nghĩ, ý tưởng hay đôi khi là cảm xúc của trẻ bằng nhiều ngôn ngữ khác nhau trên những tác phẩm thú vị mang đầy màu sắc. Các tác phẩm của trẻ sẽ được trưng bày, dùng trang trí lớp học, trường học, trung tâm cộng đồng, là động lực thôi thúc trẻ sáng tạo ra những sản phẩm mới. Các tác phẩm không chỉ mang nét tính cách cá nhân, mà còn là sự kết hợp của nhiều trẻ. Điều này được thể hiện ở việc sau khi kết thúc giờ học, học sinh ở các trường khác tại Hoa Kỳ sẽ phải bỏ đi những tác phẩm chúng đang làm dở. Nhưng tại Reggio thì điều này không xảy ra. Thay vào đó, trẻ em được phép tạm thời dừng lại việc đang làm và lần sau, những đứa trẻ khác sẽ tiếp tục công việc, thêm ý tưởng, câu chuyện, cảm xúc của chúng, góp sức tạo nên một tác phẩm hoàn chỉnh. Điều này hình thành thói quen tự nhiên cho trẻ về việc mở rộng sự sáng tạo, dựa trên nền tảng ý tưởng từ những quan điểm khác nhau, và cũng là một cách giúp trẻ phát triển mối quan hệ hợp tác với bạn học. Khi này, mỗi cá nhân trở thành một phần của nhóm, với tác phẩm mang cấu trúc mới lạ đến từ phong cách của các trẻ mà cùng tạo nên tác phẩm đó.

Qua đó, ta nhận ra khả năng và cách thức thể hiện của trẻ là vô tận, trẻ có thể “nói” theo vô vàn cách khác nhau, bằng những “ngôn ngữ” đa dạng, không giống nhau với đầy màu sắc, từ những nguyên liệu tự nhiên hoặc tái chế để thể hiện những suy nghĩ, tâm tư tình cảm của mình - như một cách học, một cách chơi, một cách thiết lập các mối quan hệ với tự nhiên và con người.

 

 

 

 

 

 

 


 

Nguồn:

How many languages can Reggio Emilia Children speak? Many more than a Hundred!, JinJu Kang, 2007.

Reggio Emilia, https://reggioemilia2015.weebly.com/the-100-languages.html